Pek çok davada uyuşmazlığın özü bir rakamdır: ödenmesi gereken borç, iadesi istenen bedel, işletilmesi gereken faiz ya da bir hesaptan geçen paranın gerçek tutarı. Adli muhasebe bilirkişi incelemesi; sözleşmeleri, ödeme kayıtlarını, ticari defterleri, banka hareketlerini ve dosyadaki hesapları birlikte ele alarak bu rakamların nasıl oluştuğunu ve doğru olup olmadığını ortaya koyar.
Bu alandaki çalışmalar icra ve iflas dosyalarından tüketici, borçlar, ticaret ve bankacılık uyuşmazlıklarına, yasa dışı bahis ve MASAK raporu bulunan ceza dosyalarına kadar uzanır. Hepsinde yöntem aynıdır: her kalem dayandığı belgeyle eşleştirilir, faiz dönemleri ayrı ayrı uygulanır, ödemeler tarih sırasıyla mahsup edilir ve sonuç, karşı tarafın da adım adım denetleyebileceği hesap cetvelleriyle gösterilir. Hukuki nitelendirme mahkemeye bırakılır; rapor yalnızca teknik ve mali tespitleri içerir.
Bu alanda hangi sorulara cevap aranır?
- İcra dosyasındaki borç tutarı, faiz ve masraf kalemleri doğru hesaplanmış mı?
- Yapılan kısmi ödemeler borçtan doğru sırayla düşülmüş mü?
- Bankanın veya satıcının talep ettiği tutarın içinde hangi faiz, komisyon ve masraflar var; bunların bir kısmı fazla mı tahsil edilmiş?
- Tarafların ticari defterleri ve cari hesapları neden farklı bakiye gösteriyor, gerçek bakiye nedir?
- Sözleşmenin ihlali veya sona ermesi nedeniyle istenebilecek alacak, cezai şart ya da zarar tutarı nedir?
- Sıra cetvelinde veya iflas masasında alacaklıya düşen pay doğru belirlenmiş mi?
- Bir hesaptan geçen paranın ne kadarı olağan işlemlerle açıklanabiliyor; MASAK raporundaki toplamlar hangi verilere dayanıyor?
- Dosyadaki bilirkişi raporunun hesabı hangi noktada ayrışıyor ve bu fark sonucu ne kadar etkiliyor?
Nasıl başlarız?
Elinizdeki dosya belgelerini, dilekçeleri ve varsa mevcut bilirkişi raporunu iletmeniz yeterlidir. İlk incelemede uyuşmazlığın hangi hesap kalemlerinde düğümlendiği, sonucu etkileyebilecek eksik belge olup olmadığı ve çalışmanın kapsamı belirlenir. Hazırlanan rapor hukuk davalarında HMK 293, ceza dosyalarında CMK 67/6 kapsamında uzman görüşü olarak sunulabilir. Dosyanız için ön değerlendirme talep edebilir, mevcut bir rapora karşı çalışma için bilirkişi raporuna itiraz sayfasına bakabilirsiniz.