Banka bir kredi alacağı için takip başlattığında veya siz bir masraf iadesi istediğinizde, karşınıza çoğunlukla bankanın kendi sisteminden alınmış ve ayrıntısı görünmeyen bir toplam tutar çıkar. Bu tutarın içinde hangi oranda faiz, hangi tarihten itibaren temerrüt faizi, ne kadar komisyon ve vergi bulunduğu ancak hesabın yeniden yapılmasıyla anlaşılır. Banka bilirkişisi incelemesi; kredi sözleşmesini, ödeme planını ve hesap hareketlerini karşılaştırarak bankanın talebinin veya iadesi istenen tutarın doğruluğunu denetler.
Hangi durumlarda bankacılık hesabı gerekir?
- Ticari veya bireysel kredi, rotatif, spot ya da kredili mevduat hesabından doğan borç için icra takibi başlatıldığında
- Kredinin kat edilmesinden sonra bankanın talep ettiği ana para, faiz ve fer’ilerin doğruluğu tartışıldığında
- Kredi kartı borcunda akdi faiz, gecikme faizi ve ücretlerin denetlenmesi istendiğinde
- Dosya masrafı, komisyon, hesap işletim ücreti veya sigorta primi adıyla yapılan tahsilatların iadesi talep edildiğinde
- Erken ödeme, kredi kapama veya yeniden yapılandırma sonrasında kalan borcun hesaplanması gerektiğinde
- Döviz kredilerinde kur farkı, dövize endeksli taksitler ve çevirim tarihi uyuşmazlık konusu olduğunda
- Kefilin veya ipotek verenin sorumlu olduğu tutarın belirlenmesi gerektiğinde
- Finansal kiralama, faktoring veya teminat mektubundan doğan alacaklarda bakiyenin tespiti istendiğinde
İncelemede neye bakılır?
Bankacılık dosyalarında hesap, sözleşmede kararlaştırılan koşullar ile bankanın fiilen uyguladığı işlemler arasındaki uyumun denetlenmesine dayanır. Ödeme planı ve hesap ekstresi satır satır yeniden hesaplanır.
- Akdi faiz ve ödeme planı: sözleşmedeki oranın ödeme planına doğru yansıtılıp yansıtılmadığı, taksitlerin ana para, faiz ve vergi bileşenleri, değişken faizli kredilerde oran değişimlerinin uygulanması
- Temerrüt ve kat: temerrüdün ve hesabın kat edildiği tarihin tespiti, bu tarih itibarıyla kalan ana para ile işlemiş faizin ayrıştırılması, temerrüt faizinin sözleşmeye uygun oranla işletilmesi
- Bileşik faiz: işlemiş faizin ana paraya eklenerek yeniden faiz yürütülüp yürütülmediği ve buna sözleşmede dayanak bulunup bulunmadığı
- Masraf, komisyon ve sigorta: her ücretin tutarı, tahsil tarihi ve dayandığı sözleşme hükmü
- Kredi kartı: dönem borcu, asgari ödeme ve faiz hesaplarının ekstre bazında yeniden kurulması
- Erken ödeme, kapama ve yapılandırma: indirilmesi gereken faiz, kapama tutarı, yapılandırma sonrası yeni planın eski borçla ilişkisi
- Teminatlar: ipotek ve rehin belgelerindeki limitler, kefalet sözleşmesindeki azami tutar ile bankanın kefilden istediği tutarın karşılaştırılması
- Kur farkı: döviz kredilerinde kullandırım ve ödeme tarihlerindeki kurlar
Sözleşme hükmünün geçerliliği gibi hukuki konular mahkemenin takdirindedir. İnceleme, farklı kabullere göre tutarın nasıl değiştiğini ayrı ayrı göstererek bu değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Sizden istenen belgeler
- Genel kredi sözleşmesi, bireysel kredi sözleşmesi ve ekleri
- Ödeme planları ve varsa yapılandırma protokolleri
- Kredi hesabına ve bağlı mevduat hesabına ait ekstreler, kredi kartı hesap özetleri
- Ödeme dekontları ve tahsilat kayıtları
- Hesap kat ihtarnamesi ve diğer ihtarnameler, tebliğ belgeleri
- İpotek belgeleri, rehin sözleşmeleri, kefalet sözleşmeleri ve sigorta poliçeleri
- İcra takip dosyası ve dava dosyasındaki belgeler
Ekstre ve dökümlerin önemli bir kısmı bankada bulunur. Hesap için hangi kayıtların istenmesi gerektiği, incelemenin başında size liste hâlinde bildirilir.
Rapor ve hukuki süreç
Raporda kredi ilişkisinin özeti, uygulanan faiz dönemleri, masraf ve komisyon dökümü ile ayrıntılı hesap cetvelleri yer alır. Bankanın talebiyle fark varsa, farkın hangi kalemden kaynaklandığı belirtilir. Rapor, HMK 293 kapsamında uzman görüşü olarak asliye ticaret, tüketici veya icra hukuk mahkemesindeki dosyaya sunulabilir; mahkeme bilirkişisinin hesabına karşı da kullanılabilir.
Bireysel kredilerde tüketici hukuku hesaplamaları, takip aşamasındaki dosyalarda icra ve iflas hesaplamaları sayfası da yol gösterici olabilir. Dosyanız için ön değerlendirme talep edebilirsiniz.