Bir icra dosyasında tartışma çoğu zaman borcun var olup olmadığından çok, tutarının ne olduğu üzerinde yoğunlaşır. İşletilen faizin türü, hesaba katılan gün sayısı, kısmi ödemelerin hangi kalemden düşüldüğü ya da vekâlet ücretinin hangi tutar üzerinden belirlendiği, ödenecek miktarı belirgin biçimde değiştirebilir. İcra hesaplama bilirkişisi incelemesi, dosyadaki her kalemi dayandığı belge ve kuralla eşleştirerek borcun doğru tutarını ve hesabın hangi noktada ayrıştığını gösterir.
Hangi durumlarda icra dosyası hesabı yaptırılır?
- İcra müdürlüğünün çıkardığı dosya kapak hesabında faiz, harç veya masraf kalemlerinin fazla ya da eksik hesaplandığından şüphelendiğinizde
- Takipten önce veya sonra yaptığınız kısmi ödemelerin borçtan doğru biçimde düşülmediğini düşündüğünüzde
- Borca itiraz, itirazın iptali veya itirazın kaldırılması aşamasında likit alacak tutarını ve icra inkâr tazminatının hesaplanacağı miktarı belirlemeniz gerektiğinde
- Menfi tespit veya istirdat davasında borçlu olmadığınız ya da fazladan ödediğiniz tutarı ortaya koymak istediğinizde
- Satış bedelinin birden fazla alacaklı arasında paylaştırıldığı sıra cetvelinde payınızın hatalı belirlendiğini düşündüğünüzde
- Kararın icrasının durdurulması için yatırılacak teminatın ya da mehil talebinde ödenecek tutarın hesaplanması gerektiğinde
- İflas masasına veya konkordato sürecinde alacak kaydı yaptıracağınızda ya da kaydedilen tutar tartışıldığında
- Kambiyo senedine, kredi borcuna veya ipoteğe dayalı takiplerde borç bakiyesini denetlemek istediğinizde
İcra hesabında neye bakılır?
Hesap, takip talebi ve ödeme emrinden başlanarak dosyanın bütün hareketleri üzerinden tarih sırasıyla yeniden kurulur. Her kalem ayrı gösterildiği için farkın nereden doğduğu açıkça görülür.
- Faiz: temerrüt tarihinin tespiti; kanuni, ticari (avans) veya sözleşmede kararlaştırılan faiz türünün belirlenmesi; dönem içinde değişen oranların gün bazında ayrı ayrı uygulanması; takip öncesi işlemiş faiz ile takip sonrası faizin ayrıştırılması
- Kısmi ödemelerin mahsubu: TBK 100 uyarınca yapılan ödemenin önce işlemiş faiz ve masraflara, kalanının ana paraya sayılması; bu sıranın sonraki faiz hesabına etkisi
- Harç, masraf ve vekâlet ücreti: tahsil harcı, cezaevi harcı ve diğer harçların doğru matrah üzerinden alınıp alınmadığı; vekâlet ücretinin yürürlükteki tarifeye ve tahsil edilen tutara uygunluğu
- Sıra cetveli ve garameten paylaştırma: rehin, ipotek ve kamu alacakları gibi öncelikli alacakların sırası; aynı sırada bulunan alacaklıların satış bedelinden alacakları oranında pay alıp almadığı
- Mehil ve tehir-i icra: dosya borcuna eklenecek muhtemel faiz ve masraflarla birlikte yatırılması gereken net teminat tutarı
- İflas ve tasfiye: iflasın açıldığı an itibarıyla faizin durumu, masaya yazdırılacak alacağın iflas tarihine kadar işlemiş faizle birlikte tutarı, rehinle karşılanmayan kısmın ayrıca gösterilmesi
- Döviz alacakları: kur farkı ve çevirimde esas alınan tarih ile kurun doğruluğu
Sizden istenen belgeler
- İcra dosyasının tam dökümü: takip talebi, ödeme emri, itiraz dilekçesi, kapak hesapları ve tahsilat kayıtları
- Takibin dayanağı olan belge: sözleşme, fatura, cari hesap ekstresi, senet, çek, kredi sözleşmesi veya ipotek belgesi
- Yapılan ödemelere ait dekont, makbuz ve banka kayıtları
- Temerrüt tarihinin belirlenmesi için ihtarname ve tebliğ belgeleri
- Sıra cetveli, satış ve paylaştırma evrakı; iflas veya konkordato dosyasında alacak kayıt dilekçesi ve ilgili kararlar
- Dava açılmışsa dilekçeler, ara kararlar ve dosyadaki bilirkişi raporu
Dosya henüz dava aşamasına gelmemişse elinizdeki belgelerle başlanabilir. Eksik bir belge sonucu etkileyecekse bu, incelemenin başında size bildirilir.
Rapor ve hukuki süreç
Raporda her kalem; dayandığı veri, uygulanan faiz türü ve oranı, gün sayısı ve sonuç tutarıyla birlikte ayrı ayrı yer alır. İcra müdürlüğünün, karşı tarafın veya mahkeme bilirkişisinin hesabıyla fark varsa, farkın hangi kalemden kaynaklandığı açıklanır. Böylece hesap hem mahkeme hem karşı taraf tarafından adım adım denetlenebilir.
Rapor, icra hukuk mahkemesinde ve genel mahkemelerde görülen davalarda HMK 293 kapsamında uzman görüşü olarak dosyaya sunulabilir. Dosyadaki bilirkişi raporunda hesap hatası olduğunu düşünüyorsanız, rapora itiraz için tanınan iki haftalık süreyi (HMK 281) göz önünde bulundurarak dosyanızı erken iletmeniz yararlı olur; ayrıntı için bilirkişi raporuna itiraz sayfasına bakabilirsiniz.
Takibe konu alacak bir kredi ilişkisine dayanıyorsa bankacılık hesaplamaları, sözleşmeden doğan bir alacaksa borçlar hukuku hesaplamaları sayfası da ilginizi çekebilir. Dosyanız için ön değerlendirme talep edebilirsiniz.