Adli ve kriminalistik incelemeler, bir olayın geride bıraktığı maddi izleri bilimsel yöntemlerle okuyan disiplinlerin ortak adıdır: olay yeri bulguları, kimyasal ve toksikolojik analizler, yangın ve patlama izleri, trafik kazası verileri, dijital deliller, iletişim kayıtları, görüntü ve ses kayıtları, parmak izleri ve beyanlar. Ceza dosyalarında bu delillerin büyük kısmı olay yeri ekipleri, kriminal laboratuvarlar ve Adli Tıp birimleri tarafından toplanır ve analiz edilir. Bu nedenle bu alandaki çalışmanın önemli bir bölümü, dosyaya girmiş tutanak ve raporların bilimsel yönden incelenmesidir: delil nasıl toplanmış, nasıl korunmuş, hangi yöntemle analiz edilmiş ve rapordaki sonuç bu analizden gerçekten çıkıyor mu?
İnceleme tarafsız yürütülür. Amaç, talep eden tarafın tezini desteklemek değil; bulguların neyi gösterdiğini, neyi göstermediğini ve hangi alternatif açıklamalara açık olduğunu ortaya koymaktır. Ek bir analiz gerekiyorsa bunun neden gerektiği teknik gerekçesiyle yazılır. Hazırlanan uzman görüşleri ceza dosyalarında CMK 67/6, hukuk dosyalarında HMK 293 kapsamında dosyaya sunulabilir; mahkemece alınmış bilirkişi raporlarının teknik denetiminde de kullanılabilir.
Bu alanda hangi sorulara cevap aranır?
- Delil usulüne uygun toplanmış ve muhafaza zinciri baştan sona korunmuş mu?
- Laboratuvar sonucu, kullanılan yöntemin sınırları içinde mi yorumlanmış?
- Olay yeri bulguları, yaralar ve izler anlatılan olay akışıyla bağdaşıyor mu?
- Kazanın veya yangının oluş biçimi ve nedeni teknik bulgularla nasıl açıklanabilir?
- Bir baz istasyonu kaydı, kişinin olay yerinde bulunduğunu göstermeye yeterli mi?
- Kamera veya ses kaydı bütün mü; kayıttan kişi, araç veya plaka güvenle belirlenebilir mi?
- Dijital materyal incelemesinde imaj ve hash doğrulaması yapılmış mı?
- İfade veya görüşme, beyanı etkileyebilecek bir yöntemle mi alınmış?
- Dosyada tamamlatılması gereken bir inceleme var mı?
Nasıl başlarız?
Dosyanızdaki rapor ve tutanakları ilettiğinizde önce bir ön değerlendirme yapılır: hangi soruların teknik olarak cevaplanabileceği, hangi belgelerin eksik olduğu ve incelemenin kapsamı size bildirilir. Kapsam netleştikten sonra inceleme yapılır ve gerekçeli rapor hazırlanır. Soruşturma veya kovuşturmanın hangi aşamasında olursanız olun, dosyanızı iletişim sayfası üzerinden gönderebilirsiniz.