Bilirkişi raporu, mahkemenin teknik bir konuda bilgi almak için başvurduğu bir delildir. Hâkim rapora bağlı değildir; ancak uygulamada pek çok dava, bilirkişi raporunun vardığı sonuca göre karara bağlanır. Bu nedenle aleyhinize çıkan bir rapora etkili bir itiraz, davanın sonucunu değiştirebilir.
İtiraz süresi
Hukuk davalarında taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde raporda eksik, belirsiz veya hatalı gördükleri hususları mahkemeye bildirebilir (HMK 281). Bu süre içinde yapılan itiraz üzerine mahkeme; bilirkişiden ek rapor alabilir, bilirkişiyi duruşmada dinleyebilir veya yeni bir bilirkişi atayabilir.
Ceza yargılamasında ise taraflar CMK 67/6 uyarınca soruşturma ve kovuşturmanın her aşamasında uzman görüşü sunabilir ve rapora karşı beyanda bulunabilir.
Hangi itirazlar sonuç verir?
“Rapor hatalıdır, kabul etmiyoruz” şeklinde genel bir itiraz çoğu zaman yeterli olmaz. Mahkemenin yeni bir inceleme yaptırması için raporun somut olarak nerede eksik veya hatalı olduğunun gösterilmesi gerekir. Sık karşılaşılan eksiklikler şunlardır:
- İncelemenin belge aslı yerine fotokopi üzerinden yapılmış olması,
- Karşılaştırma materyalinin sayıca yetersiz ya da farklı bir döneme ait olması,
- Kullanılan yöntemin ve araçların raporda açıklanmamış olması,
- Tespit edilen benzerlik ve farklılıkların görsellerle gösterilmemiş olması,
- Sonucun bulgulardan çıkmaması veya kesin bir kanaat içermemesi,
- Dosyadaki başka bir raporla açık bir çelişki bulunması.
Yargıtay da kesin kanaat içermeyen, gerekçesi denetlenemeyen veya dosyadaki diğer raporlarla çelişen raporlara dayanılarak hüküm kurulmasını pek çok kararında bozma sebebi saymaktadır.
Uzman görüşü itirazı nasıl güçlendirir?
Uzman görüşü raporu, bilirkişi raporunu kendi alanının bilimsel ölçütleriyle denetler ve eksiklikleri teknik dille, gerekçeleriyle ortaya koyar. Bu rapor itiraz dilekçesine eklendiğinde mahkeme önünde iki teknik görüş bulunur. Uzman görüşü ile bilirkişi raporu arasında çelişki varsa, bu çelişkinin giderilmesi için ek inceleme yapılması yoluna gidilir.
Uzman görüşü, mahkemenin atadığı bilirkişinin yerine geçmez. Ancak gerekçeli ve denetlenebilir bir uzman görüşü, mahkemenin dosyayı yeniden incelettirmesi için güçlü bir dayanak oluşturur. Mahkeme gerek görürse, görüşü veren uzmanı duruşmada dinleyebilir.
Zamanı iyi kullanın
İki haftalık süre, teknik bir incelemenin yapılması ve raporlanması için kısadır. Bu nedenle rapor size tebliğ edildiği gün, raporun ve dayandığı belgelerin bir kopyasıyla birlikte uzmana başvurmanız süreyi verimli kullanmanızı sağlar. İlk değerlendirmede raporda itiraz edilebilecek teknik bir eksiklik olup olmadığı size açıkça söylenir.
Ayrıntılı bilgi için bilirkişi raporuna karşı uzman görüşü sayfasına bakabilirsiniz.